W czasach, gdy szybki przepływ informacji często wygrywa z ich jakością, a fake newsy rozprzestrzeniają się błyskawicznie, szczególnego znaczenia nabiera rzetelne, niezależne i wiarygodne dziennikarstwo. To właśnie lokalne media odgrywają kluczową rolę w budowaniu świadomego społeczeństwa obywatelskiego. Informują mieszkańców o sprawach, które bezpośrednio ich dotyczą, nadają kierunek debacie publicznej i pomagają odróżnić fakty od opinii. Z tego powodu w 2024 r. został zainaugurowany konkurs „Biały Kruk”.  Ma on na celu nagrodzenie najlepszych dziennikarzy prasowych, radiowych i telewizyjnych oraz portali informacyjnych, tworzących materiały o charakterze społecznym na Mazowszu.

– Zawód dziennikarza jest niezwykle wymagający. To nie tylko odpowiedzialność, ale i olbrzymia presja. Dziś to także walka z fake newsami i zorganizowaną dezinformacją. Tymczasem nie byłoby dziś silnej lokalnej demokracji bez mediów lokalnych i debaty publicznej, którą inspirują – zauważa marszałek Adam Struzik. – Dziękuję członkom tegorocznego jury za gotowość do pracy. Jestem pewien, że również w tym roku eksperci docenią niezależne, odważne i rzetelne dziennikarstwo. A my wszyscy kupujmy i czytajmy lokalne media. W tych trudnych dla nich czasach to najlepszy wyraz uznania.

Organizatorem konkursu „Biały Kruk” jest samorząd województwa, jednak nadesłane prace oceniają eksperci, dziennikarze i medioznawcy. W skład jury wejdą m.in. prof. Janusz Włodzimierz Adamowski (medioznawca, w latach 2016–2024 dziekan Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW), Bogusław Chrabota (dziennikarz telewizyjny i prasowy, publicysta i pisarz, w latach 2013–2024 redaktor naczelny dziennika „Rzeczpospolita”), dr Tomasz Miłkowski (szef oddziału warszawskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy RP), Filip Springer (reportażysta), Anna Banasik (zastępczyni redaktora naczelnego PAP), Sławomir Majcher (dyrektor TVP 3), prof. Andrzej Kowalczyk (kierownik Działu Rękopisów Muzeum Literatury im. A. Mickiewicza w Warszawie), dr Katarzyna Olszewska (adiunktka i recenzentka Działu Nowości Wydawniczych i Wydarzeń Kulturalnych Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy).

– Media lokalne są nieodłącznym elementem każdego systemu medialnego. Zajmują się tematami istotnymi z punktu widzenia lokalnych społeczności. Media lokalne, szczególne papierowe, przeżywają kryzys. Ich sytuacja nie jest łatwa, szczególnie ze względu na ekspansję mediów społecznościowych, dlatego doceniam każdą inicjatywę, która wspiera lokalne środki przekazu – zaznacza przewodniczący jury prof. Janusz Adamowski.

Kto może wziąć udział w konkursie?

Do konkursu można zgłaszać materiały dziennikarskie opublikowane lub wyemitowane w mazowieckiej prasie, radiu, telewizji i internecie między 1 września 2025 r. a 30 czerwca 2026 r. oraz książki wydane w 2025 r. Konkurs ma charakter otwarty, co oznacza, że mogą w nim uczestniczyć zarówno dziennikarze, fotoreporterzy czy fotografowie pracujący w redakcjach, jak i tzw. wolni strzelcy. Warunkiem jest praca na terenie województwa mazowieckiego.

– Dziennikarze, którzy są doceniani, mają motywację do dalszej pracy. Dlatego zachęcam do wzięcia udziału w konkursie „Biały Kruk”. To może być cenne doświadczenie – podkreśla dr Tomasz Miłkowski, członek jury.

Kategorie konkursowe

Ocenie jury będą podlegały materiały dziennikarskie w następujących kategoriach: tekst prasowy lub internetowy (materiał informacyjny, felieton, reportaż, wywiad), materiał audio, materiał wideo, książka – lokalna i regionalna literatura faktu, a także nagroda dla fotoreportera w kategorii „Zdjęcie roku” oraz nagrody specjalne dla dziennikarzy w kategoriach: tematyka zdrowotna, tematyka kulturalno-oświatowa i tematyka historyczna. Ponadto jury przyzna nagrodę główną „Dziennikarska osobowość roku” oraz nagrodę „Młody talent dziennikarski” dla dziennikarzy do 30. roku życia lub z maksymalnie
3-letnim doświadczeniem zawodowym.

Materiały dziennikarskie mogą być zgłaszane przez autora, a także przez redakcje prasowe, radiowe, telewizyjne i internetowe z siedzibą w województwie mazowieckim. Nabór prac trwa do 30 czerwca br.

Nagrody

Spośród nadesłanych prac jury oceni i wybierze w każdej kategorii i w każdym gatunku najlepszą pracę konkursową oraz drugie i trzecie miejsce. Laureaci otrzymają pamiątkową statuetkę i nagrody pieniężne w wysokości 5 tys. zł. Do autorów, którzy zajęli drugie miejsce trafi 3 tys. zł, zaś do tych, którzy zajmą miejsce trzecie – 2 tys. zł. W każdej z kategorii jury może też przyznać do trzech wyróżnień materiałom dziennikarskim, które uzna za godne docenienia ze względu na ich wyjątkowość wśród zgłoszonych materiałów.

W przypadku nagród specjalnych w każdej kategorii zostaną przyznane nagrody pieniężne w wysokości 5 tys. zł. W tym roku przewidziano także 5 tys. zł dla „Dziennikarskiego talentu roku”, z kolei „Dziennikarska osobowość roku” otrzyma 7 tys. zł.

Do kiedy można przesyłać zgłoszenia?

Warunkiem koniecznym do wzięcia udziału w konkursie jest wypełnienie formularza zgłoszeniowego dostępnego na stronie internetowej mazovia.pl do 30 czerwca 2026 r. do godz. 23.59. Zgłoszenie musi zawierać m.in. biogram autora i streszczenie materiału wraz z uzasadnieniem jego wyboru. Materiały do konkursu mogą być zgłaszane przez autora lub przez redakcję (po uzyskaniu zgody autora).

Więcej informacji oraz regulamin konkursu można znaleźć na stronie

https://mazovia.pl/pl/kongresmediow/konkurs/.

Marta Milewska

Rzeczniczka Prasowa

Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego

tel. 22 59 07 602, kom. 510 591 974

e-mail: rzecznik@mazovia.pl

Dziękując za ten laur przyznał, że książka  Karoliny Beylin o Warszawie była jedną z pierwszych, jakie zapamiętał z dzieciństwa. Wspomniał też o początkach swojej drogi dziennikarskiej, kiedy jeszcze jako uczeń brał udział w konkursie młodych talentów i napisał reportaż z Bazaru Różyckiego. „Muszę powiedzieć – dodał -  że teraz ta nagroda trafia na warszawiaka, bo od 16 lat, od kiedy powstało w Warszawie Wrzenie Świata, miejsce spotkań reporterów, nie czuję się już słoikiem, nie warszawiakiem przyjezdnym, tylko naprawdę kimś, kto jest zakochany w swoim mieście”.

Krótkie dzieje Nagrody przypomniał jej pomysłodawca, przewodniczący Oddziału Warszawskiego Tomasz Miłkowski, a laureatka drugiej edycji Teresa Drozda wygłosiła błyskotliwą laudację, w której zwróciła uwagę na charakterystyczny dla pisarstwa Laureata „efekt Szczygła”.

Laudacja Teresy Drozdy na cześć MARIUSZA SZCZYGŁA, Laureata Nagrody Oddziału Warszawskiego SDRP im. Karoliny Beylin, wygłoszona podczas uroczystości jej wręczenia w warszawskim Domu Dziennikarza, 2 grudnia 2025 roku. Tytuł laudacji pochodzi od redakcji.

Efekt Szczygła:

„Szanowni Państwo,

Zacznę od tego, że nie jestem listem z Ministerstwa Kultury, a zatem nie będę Wam tłumaczyć, kim jest Mariusz Szczygieł, kiedy i gdzie się urodził, jakie książki napisał i jakie dostał za nie nagrody.

Mogę natomiast zrobić coś, czego listy z Ministerstwa (czy innych urzędów) nie potrafią: opowiedzieć o Mariuszu tak, jak go widzę. I być może w tym widzeniu nie jestem osamotniona, czego zresztą dowodem jest nasze dzisiejsze spotkanie. Satysfakcję mam tym większą, bo nie sądziłam, że kiedykolwiek będziemy laureatami tej samej nagrody! Delektuję się tą świadomością od kilkunastu dni i tym bardziej jestem zaszczycona, że to ja mogę na cześć naszego Laureata wygłaszać pochwalne ody. I to bezkarnie, bo w tej sytuacji nikt nie posądzi mnie o jakiekolwiek ukryte intencje. Mogę Mariusza chwalić głośno i SZCZERZE!!!

Nagroda imienia Karoliny Beylin powstała po to, by wyróżniać tych, którzy w swojej pracy łączą rzetelność z wrażliwością, reporterską dociekliwość z empatią, umiejętność obserwacji z rozsądkiem i przyzwoitością. I wszystko to potrafią słowem.

I w tym sensie wybór Mariusza Szczygła jest oczywisty: to autor, który od lat pokazuje nam świat nie jako zbiór faktów, ale także jako zbiór przeżyć. Jest reporterem, który patrzy ludziom w oczy tak, że czują, że ktoś ich wreszcie widzi; jest pisarzem, który w jednym akapicie potrafi zawrzeć czułość, dystans, poczucie humoru i odrobinę melancholii.

Mariusz to potrafi, bo jest ciekawy świata, może nawet dziecięco ciekawy. Wzrusza, bo potrafi mówić o rzeczach trudnych w sposób, który nie przygniata, tylko otwiera. Wzrusza, bo ma w sobie życzliwość, która nie jest ani naiwna, ani sentymentalna, ale po prostu szczera i życiowo mądra.

Myślę też, że jedną z najważniejszych książek współczesnej polskiej literatury non-fiction Mariusz Szczygieł pisze dla nas tu i teraz. Na swoich kanałach społecznościowych.

Ta książka nie ma jeszcze numeru ISBN, ale już ma setki tysięcy wiernych czytelników; nie jest zamknięta między okładkami, ale powstaje codziennie: w krótkich notatkach, dłuższych opowieściach, w fotografiach, w komentarzach czytelników i w czułym, ciepłym, błyskotliwym dialogu między autorem a światem.

Mamy tam wszystko, co jest dla Mariusza najważniejsze: ludzi, ich historie, ich drobiazgi, ich codzienność, zachwyty nad sztuką, odpryski z podróży, choćby do Czech. [O Czechach, które nas połączyły, specjalnie nie mówię, bo są oczywiste w Szczygłowej biografii]. Mariusz potrafi z kilku zdań, z przypadkowego spotkania, z gestu listonosza albo samochodu-choinki stworzyć miniaturę literacką, która niesie więcej prawdy niż niejedna publicystyczna kolumna.

Podziwiam to, jak Mariusz pracuje. Uwielbiam go czytać. Podziwiam jego szczerość i odwagę. I jego nowoczesność, bo z mediami społecznościowymi radzi sobie genialnie, a swoje kanały prowadzi OSOBIŚCIE!

Ale chcę jeszcze wspomnieć, już prawie na koniec, o „efekcie Szczygła”. I o tym, że zdaję sobie sprawę z tego, jak jest to obciążające i jak dużej asertywności wymaga. Otóż, kiedy Mariusz napisze o czymś na swoim FB lub Insta, natychmiast tam przekierowuje się ruch tych, którzy go obserwują. Efekt Szczygła działa szybciej niż każdy algorytm, skuteczniej niż targetowana reklama i sprawniej niż wszystkie poradniki o budowaniu marki osobistej. Wiem, bo tego doświadczyłam. I wiem też, jaka presja jest na niego z tego powodu wywierana.

Szczygle – wykonujesz swoją pracę tak, żeby świat był lepszy. Nie „bardziej poinformowany”, nie „bogatszy o wiedzę”, ale właśnie: lepszy. Masz rzadki talent: potrafisz wyłowić z rzeczywistości to, co inni przegapiają, odcedzić z tego sens, a potem podać go czytelnikowi tak, że ten ma ochotę natychmiast patrzeć na świat inaczej.

A przy tym wszystkim pozostajesz człowiekiem, który potrafi słuchać. Który nie wstydzi się wzruszenia. Który nie gubi wrażliwości w sukcesach, nagrodach i prestiżu. Który wciąż skrzy się ciekawością i umie zamieniać ją w opowieści.

Dziękuję Ci za wszystko i GRATULUJĘ.

Twoja Drozda”

Gratulacje Mariuszowi Szczygłowi złożył prezes SDRP Jerzy Domański, wręczając mu w upominku zbiór felietonów Krzysztofa Teodora Toeplitza, publikowanych w tygodniku „Przegląd”, „Dlaczego boli myślenie”.

W skład Kapituły Nagrody im. Andrzeja Ibisa Wróblewskiego wchodzili:

• Tomasz Miłkowski – Przewodniczący Kapituły

• Jerzy Bralczyk – Członek Honorowy Kapituły

• Elżbieta Wojnowska – Członek Honorowy Kapituły

• Tadeusz Kononiuk – Członek Kapituły

• Barbara Janiszewska – Członek Kapituły

• Marek Kuliński – Członek Kapituły

• Adam Sęczkowski – Sekretarz Kapituły

Wśród naszych gości obecni byli m.in.:

• Marek Frąckowiak – prezes Izba Wydawców Prasy

• Andrzej Maślankiewicz – sekretarz generalny Stowarzyszenia Dziennikarzy RP

Galę uświetniły koncerty Elżbiety Wojnowskiej oraz Kataryniarza Jana, a całość poprowadziła niezastąpiona Zofia Czernicka. Dziękujemy Stowarzyszeniu Dziennikarzy i Wydawców Repropol za mecenat wydarzenia oraz wszystkim naszym patronom honorowym oraz medialnym.

Po oficjalnej części spotkaliśmy się jeszcze przy poczęstunku – dziękujemy wszystkim za obecność i wspaniałą atmosferę!

Już dziś, na kolejną – IV edycję Nagrody Ibisa, zaprosił red. Tomasz Miłkowski, przewodniczący Kapituły. O dacie rozpoczęcia konkursu poinformujemy jesienią tego roku – śledźcie nasz profil i stronę internetową i do zobaczenia na Foksal!

Fot. Krzysztof Żuczkowski

Patron Nagrody, Andrzej Ibis Wróblewski, był wybitnym dziennikarzem, krytykiem muzycznym i językoznawcą, związanym przez wiele lat z „Życiem Warszawy”. Ustanowienie nagrody – w porozumieniu z jego żoną, Elżbietą Wojnowską – to wyraz pamięci i wdzięczności dla tego wyjątkowego społecznika, który przez całe życie promował zasady poprawnej polszczyzny i piękno języka ojczystego.

Nagroda IBISA – Doroczna Nagroda Młodych Dziennikarzy Warszawy i Mazowsza

Do udziału zapraszamy dziennikarzy, którzy w roku 2024 nie ukończyli 28 lat. Kandydatury mogą zgłaszać redakcje mediów ogólnopolskich i lokalnych, a także sami dziennikarze, przesyłając jeden utwór na adres e-mail:  sdrp.warszawa@dziennikarzerp.pl

 Szczegóły znajdziecie tutaj: https://www.dziennikarzerp.pl/…/iii-edycja-nagrody-ibisa/

Zarząd Oddziału Warszawskiego SDRP

Nagroda im. Ireny Solskiej została ustanowiona w roku 2010 przez polską sekcję AICT z intencją honorowania dorobku wybitnych artystek teatralnych. Jej inicjatorką była red. Justyna Hofman-Wiśniewska. Patronka nagrody – Irena Solska – należy do legend polskiego teatru, jej osiągnięcia i oddanie sztuce budziły podziw i respekt. Odwołanie się do jej osoby podkreśla wysoki pułap artystyczny, jaki towarzyszy wyborom laureatek.

Dotychczas otrzymały Nagrodę im Ireny Solskiej w kolejnych latach: Danuta Szaflarska, Nina Andrycz, Emilia Krakowska, Anna Lutosławska, Halina Łabonarska. Anna Seniuk, Grażyna Barszczewska, Ewa Wiśniewska, Dorota Kolak, Danuta Stenka, Teresa Budzisz-Krzyżanowska, Irena Jun, Stanisława Celińska i Anna Polony. Katarzyna Figura jest piętnastą laureatką tej Nagrody.

O uroczystości wręczenia nagrody poinformujemy w terminie późniejszym.

Zarząd polskiej sekcji AICT/ Klybu Krytyki SDRP

PAWEŁ K. KLUSZCZYŃSKI

(ur. 20 sierpnia 1991 w Sosnowcu). Jak sam o sobie mówi,  rzemieślnik kultury, z wykształcenia technolog chemik, z wyboru krytyk i pasjonat teatralny. Zawodowo od zawsze związany z teatrem, autor bloga ijestemspelniony.pl, gdzie publikuje swój punkt widzenia na temat współczesnego teatru. Przez ostatnie pięć lat współpracował w e-teatrem w ramach Nowej Siły Krytycznej. Laureat XI edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego, członek polskiej sekcji AICT, uczestnik międzynarodowych warsztatów teatralnych AICT. Publikuje w  magazynie literackim i teatralnym AICT „Yorick”.

Jak podkreślono w werdykcie jury XI edycji Konkursu AICT im. Andrzeja Żurowskiego:

„Recenzje Laureata cechuje zwięzłość, a zarazem umiejętność syntetycznego opisu spektaklu. Autor w równej mierze zwraca uwagę na osiągnięcia artystyczne, w tym zwłaszcza na dokonania aktorskie, jak i na walory społeczne przedstawień. Forma recenzji nierzadko osiąga poziom literackiej miniatury wysokiej próby”

Ostatni rok w naszych teatrach obfitował w wiele ciekawych, głośno komentowanych inscenizacji. Niemal w każdym ośrodku teatralnym w Polsce zdarzył się spektakl, który warto ocenić. A więc dla młodych osób (do 35 roku życia) analizujących i oceniających wydarzenia teatralne jest wyjątkowo duże pole do działań recenzenckich. W tym konkursie oceniane są trzy recenzje teatralne każdej uczestniczki i każdego uczestnika konkursu, publikowane w różnych rodzajach mediów.

Konkurs imienia profesora Andrzeja Żurowskiego, nieżyjącego wybitnego krytyka, badacza teatru, szekspirologa, który przez lata mieszkał w Gdyni i był również honorowym wiceprzewodniczącym Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych IACT/AICT, powstał z myślą o młodych ludziach piszących o teatrze, którzy chcą doskonalić swój warsztat krytyczny. Dotychczasowe edycje sprawiły, że konkurs uważny jest za ważne wydarzenie i znaczący etap w promocji najbardziej utalentowanych, obiecujących młodych krytyczek i krytyków teatralnych. To również szansa na ciekawy obieg myśli krytycznej. A ranga i ocena międzynarodowej organizacji krytyków teatralnych IATC/AICT wspierających ideę konkursu potwierdza, że to działanie wartościowe, które przynosi dobre rezultaty.

Laureatki i laureaci naszego konkursu, a jest to już liczące się grono w środowisku krytycznym, w swoim dorobku mają ważne publikacje. Kilka osób z tego grona obroniło doktoraty.

Konkurs na recenzję im. Andrzeja Żurowskiego ma życzliwe i stałe wsparcie władz Miasta Gdyni, Marszałka Województwa Pomorskiego i Teatru Miejskiego w Gdyni im. Witolda Gombrowicza. Pomysłodawcą i współorganizatorem konkursu jest Klub Krytyki Teatralnej – polska sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych. AICT.

W tym roku uczestnicy konkursu mogą oceniać i opisywać spektakle, których premiery odbyły się między 1 maja 2024 roku a 30 kwietnia 2025 roku.

W regulaminie określone zostały warunki udziału w konkursie. Nadsyłane teksty muszą być publikowane. Można je zamieszczać w mediach tradycyjnych: prasie, radiu, telewizji, w gazetach festiwalowych, jak i w nowych mediach: na portalach teatralnych, w mediach społecznościowych i na blogach.

Trzy recenzje na konkurs wraz ze zgłoszeniem na konkurs i metryczką należy przesłać do 15 maja 2025 roku na adres Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni lub mailem na adres kontakt@konkurs-zurowski.pl

Recenzje oceniać będzie Kapituła w składzie: prof. Bożena Frankowska, autorka wielu publikacji o teatrze, Sławomira Łozińska – aktorka, Remigiusz Grzela – pisarz i dramaturg i przewodniczący kapituły dr Tomasz Miłkowski, krytyk teatralny, honorowy wiceprezes AICT.

Zgodnie z dotychczasowymi kryteriami i regulaminem konkursu kapituła rekomenduje półfinalistów konkursu, a potem z tego grona wyłania pięć osób do finału. Dwójka laureatów konkursu honorowana jest nagrodami w wysokości 5 tys, zł. przez Prezydent Gdyni i Marszałka Województwa Pomorskiego. Rozstrzygnięcie konkursu i wręczenie nagród laureatom planowane jest na gali 4 października 2025 razem z uroczystym finałem 18 edycji Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.

Pełne informacje o zasadach konkursu, regulaminie i koniecznych do zgłoszenia dokumentach znajdują się na stronie: www.konkurs-zurowski.pl i na FB konkurs im. A. Żurowskiego.

Zapraszamy więc serdecznie do udziału w XII edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyczek i krytyków teatralnych.

Sekretarz konkursu
Alina Kietrys

Patronka Lauru, MARTA FIK/ Marta Fik-Augustyniak (1937-1995), historyczka i krytyczka teatralna należy do najwyżej cenionych koryfeuszek pisarstwa teatralnego.

Córka cenionych pisarzy i humanistów, Ignacego Fika i Heleny Moskwianki, sama wyrosła na wybitną badaczkę i znawczynię kultury. Parała się zarówno badaniami naukowymi jak i pracą pedagogiczną jako profesorka Instytutu Sztuki PAN, wykładowczyni Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz krakowskiej i warszawskiej PWST. Interesowała się powojenną kulturą polską, nie zarzucając przez lata obowiązów recenzentki „Teatru” i „Polityki”. Pozostawiła po sobie tomy recenzji, esejów i przekrojów teatralnych: Reżyser ma pomysły, Sezony teatralne, Przeciw czyli za, Trzydzieści pięć sezonów, a także cenne syntezy badawcze: Kultura polska po Jałcie 1944-1981, Kultura marcowa, Autorytecie wróć?

W pierwszej edycji ustanowionego Lauru Zarząd postanowił wyróżnić prof.  Bożenę Frankowską, autorkę setek recenzji i wielu ksiażek, opracowań i syntez. m.in. Encyklopedii polskiego teatru. W magazynie internetowym AICT Laureatka opublikowała w ostatnich kilkunastu latach wiele artykuóow i przyczynków, a także monumentalne opracowanie w stulecie odzyskania niepodległosci, przedstawiające 100 naważniejszych wydarzeń i zjawisk teatralnych w Polsce Niepodległej. Specjalne wydania „Yoricka” zawierały jej monografie poświęcone sztuce aktorskiej Anny Lutosławskiej (wydanie papierowe: Anna Lutosławska. Współczesna Modrzejewska, 2022) oraz sztuce aktorskiej Jana Englerta. Laurem im. Marty Fik wieńczymy krytyczkę, badaczke i pedagożkę, która w tym roku obchodzi półwiecze pracy pedagogicznej.

Zarząd polskiej sekcji AICT/ Klubu Krytyki Teatralnej SDRP

Warszawa, 23 listopada 2024 roku