SATYRYKON LEGNICA 2025 rys. Mateusz Oleszczak "Matrioszki"
Z teki ekslibrisów Beaty Joanny Przedpełskiej: Na jubileusz
Subotica – piąte co do wielkości miasto w Serbii, znajduje się w okręgu Wojwodina, zaledwie 15 km od granicy z Węgrami. Na przestrzeni dziejów Subotica wchodziła w skład Królestwa Węgierskiego, Imperium Osmańskiego, Austro-Węgier; Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców; Jugosławii, a od 2006 roku – Republiki Serbii. Nazwa miasta funkcjonuje również jako Szabadka, a węgierski jest jednym z oficjalnych języków używanych w administracji.
Dużą rolę w kultywowaniu tradycji odgrywa tamtejszy Ośrodek Kultury Węgierskiej: Nepkor. To jedna z najstarszych placówek kulturalnych w północnej Wojwodinie: początek jej działalności datuje się w 1871 roku. Centrum jest do dziś bardzo aktywne; prowadzi liczne programy, które mają na celu budowanie wspólnoty narodowej w regionie poprzez naukę języka węgierskiego, kontynuowanie zwyczajów ludowych, muzyki folk i sztuki. Dzieci, młodzież, dorośli należą do grup tanecznych, teatralnych i plastycznych; patronem grupy malarskiej jest Sandor Olah (1886-1966) – jeden z najważniejszych artystów, związanych z Suboticą. Ośrodek Kultury Węgierskiej został wyróżniony znaczącymi nagrodami za swoją działalność społeczną i pielęgnowanie tradycji: prestiżową Pro Urbe Awards (w 2002 roku) za wybitny wkład w rozwój kulturalny miasta oraz Nagrodą Premiera Węgier (w 2011 roku) za pracę na rzecz społeczności węgierskiej i dialogu międzykulturowego.
W 150. rocznicę działalności Ośrodek Kultury Węgierskiej Nepkor ogłosił Międzynarodowy Konkurs na Ekslibris, którego tematem przewodnim był jubileusz placówki. Bez wahania sięgnęłam do bogatej skarbnicy węgierskiej sztuki ludowej, wybierając motyw tradycyjnego haftu. Ta barwna tradycja charakteryzuje się wzorami kwiatowymi w intensywnych kolorach na czarnym tle. Takie ornamenty występują zazwyczaj na bluzkach, koszulach, chustach, obrusach, fartuchach, poduszkach i serwetach. Ten ważny element dziedzictwa kulturowego pojawił się również na moim ekslibrisie, co docenili jurorzy, kwalifikując go na wystawę pokonkursową.
BEATA JOANNA PRZEDPEŁSKA







