Ewald Jacek Dukaczewski

Jacka pamiętam przede wszystkim z podróży do Niemiec, do kilku zakładów karnych. To było w pierwszym dziesięcioleciu lat 2000. Jacek współpracował wtedy z moją redakcją „Forum Penitencjarne” jako specjalista od resocjalizacji. zaprosił kilkoro z nas do swojego domu w Braunschweig, żebyśmy mogli zobaczyć, jak działa niemiecki system penitencjarny. Załatwił zgody na wejście na teren kilku zakładów karnych i był naszym tłumaczem w rozmowach z funkcjonariuszami.

Niedługo potem mogłam odwdzięczyć się za to zapraszając Jacka z grupą studentów Wyższej Szkoły Pedagogiki Resocjalizacyjnej „Pedagogium”, w której był wykładowcą, do Zakładu Karnego dla recydywistów w Siedlcach. Oprowadzał ich dyrektor tego więzienia, a gdy wychodzili, jedna ze studentek nie mogła powstrzymać się od uwagi: Nigdy bym nie chciała pracować w takim miejscu! Zastanawiałam się wtedy, w jakim celu wybrała resocjalizację….

Po ukończeniu studiów magisterskich na Wydziale Resocjalizacji w Wyższej Szkole Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, Jacek został wykładowcą w Zakładzie Resocjalizacji tej uczelni. Potem prowadził wykłady w Wyższej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej „Pedagogium” i w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Był także członkiem – założycielem Towarzystwa Absolwentów i Przyjaciół APS (powstało w 2004).

Jackowi nie wystarczała praca dydaktyczna. Był praktykiem w swojej dziedzinie: wychowywał młodzież w zakładzie poprawczym w Studzieńcu, pracował w schronisku dla nieletnich i zakładzie poprawczym w Falenicy, był kuratorem sądowym, a po wyjeździe do Niemiec został zatrudniony jako wychowawca w ośrodku dla trudnej młodzieży w Braunschweig.

Jako teoretyk resocjalizacji zostawił po sobie ślad wydając wspólnie z innymi autorami książki: „Maria Grzegorzewska w służbie niepełnosprawnych” (1985), „Dzieje szkolnictwa i pedagogiki specjalnej” (1990), „Resocjalizacja nieletnich, doświadczenia i koncepcje”(1990) „Historia rozwoju praktyki resocjalizacyjnej w Polsce i na świecie” (2007), „Resocjalizacja” t. 1 (2007). Współpracował z czasopismami specjalistycznymi, jak: „Szkoła specjalna” i  „Forum Penitencjarne”, gdzie pisał m.in. o zapobieganiu narkomanii wśród młodzieży. W latach 80. ub. w. był współpracownikiem „Wiadomości Skierniewickich”.

Do Stowarzyszenia Dziennikarzy RP został przyjęty w 1986 r. W kadencji 2001-2025 był członkiem Komisji Rewizyjnej przy Zarządzie Oddziału Warszawskiego.

Jacek w końcu lat 80. ub. wieku przeprowadził się z rodziną (żona i troje dzieci) do Niemiec, otrzymał podwójne obywatelstwo, jednak przyjeżdżał nieustannie do Polski. Blisko granicy zachodniej miał działkę, gdzie był… zameldowany.

Kilka lat temu Jacek zaczął poważnie chorować, po przeszczepie szpiku kostnego żył jeszcze 6 lat. Zmarł w Braunschweig 31 października 2025 r. w wieku 76 lat, został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Jacek niewiele mówił o sobie, nie chwalił się swoim dorobkiem, czasami robił wrażenie zagubionego. Dziś, gdy Go wspominam, widzę przede wszystkim Jego rozbrajający, trochę nieśmiały uśmiech…

Hanna Świeszczakowska przy współpracy Ireny Hamerskiej

Zdjęcia Małgorzata Maciejowska zapisane : 1) Jacek Dukaczewski 2019,  2) Pogrzeb Jacka Dukaczewskiego 2025.