SATYRYKON LEGNICA 2025 rys. Janek Janowski - "Balans"
Z teki ekslibrisów Beaty Joanny Przedpełskiej: Emir Kusturica
11 czerwca 2026
Emir Kusturica jest doskonale znany wszystkim kinomanom dzięki takim filmom jak „Underground” i „Ojciec w podróży służbowej” (nagrodzone Złotą Palmą w Cannes), „Czas Cyganów”, „Arizona Dream”, „Czarny kot, biały kot”, „Bar Titanic” i innym, które wyreżyserował i napisał scenariusze. Jest także pisarzem, autorem autobiografii „Gdzie ja jestem w tej historii?” (dostępna w polskim przekładzie) i muzykiem: gra na gitarze w zespole No Smoking Orchestra.
W 2022 roku Stowarzyszenie Ex-Libris Association w Wojwodinie ogłosiło Międzynarodowy Konkurs na Ekslibris dedykowany właśnie Kusturicy. Uczestnicy mogli nadesłać dowolną liczbę projektów, wykonanych w rozmaitych technikach graficznych. Jedyne ograniczenie dotyczyło wyłącznie formatu (15 x 15 cm). W jury zasiedli artyści i znawcy znaków książkowych, a obradom przewodniczyła Olgica Stefanović – sekretarz stowarzyszenia, artystka malarka i graficzka. Prace konkursowe trafiły do zbiorów najstarszej instytucji literatury, kultury i nauki w Serbii (Matica Srpska od 1864 roku mieści się w Nowym Sadzie), Muzeum Hercegowiny w Trebinje (są tam najcenniejsze zbiory archeologiczne, etnograficzne i artystyczne Hercegowiny), Kapor Gallery w miejscowości Mećavnik (Drvengrad), gdzie znajduje się wioska, wybudowana specjalnie na potrzeby filmu Kusturicy „Życie jest cudem”. Oczywiście również do kolekcji Ex-Libris Association Wojwodiny. Zakwalifikowano 135 prac 63 artystów z 20 krajów świata – w tym mój portret Emira Kusturicy. Prace zaprezentowano później w Centrum Kultury w mieście Sremski Karlovci oraz w Muzeum Hercegowiny w Trebinje. Co ciekawe, z inicjatywy Kusturicia wybudowano w latach 2011-2014 Andrićgrad – turystyczne „miasto w mieście” w Wiszegradzie, poświęcone nobliście Ivo Andriciowi. A moja praca magisterska na Wydziale Filologii Słowiańskiej UW była zatytułowana „Pejzaż w prozie Ivo Andricia”. Jak widać, łączy nas podziw dla dzieł słynnego pisarza.
Beata Joanna Przedpełska
